ใครไม่ควรใช้ปากกาลดน้ำหนัก และวิธีเช็กของปลอมก่อนใช้

ปากกาลดน้ำหนักเป็นยาที่ต้องใช้อย่างระมัดระวัง บทความนี้รวม เช็กลิสต์ 2 เรื่อง ที่ควรรู้ก่อนใช้: ใครไม่ควรใช้ และวิธีดูว่าเป็นของจริงหรือไม่

ใครไม่ควรใช้

จากฉลากยาเซมากลูไทด์สำหรับลดน้ำหนัก ห้ามใช้ในคนที่:

• ตัวเองหรือคนในครอบครัว เคยเป็นมะเร็งต่อมไทรอยด์ชนิดเมดัลลารี (MTC)

• เป็น กลุ่มอาการ MEN 2 (โรคทางพันธุกรรมที่เกี่ยวกับต่อมไร้ท่อ)

• เคย แพ้ยา ตัวนี้หรือส่วนประกอบในยาอย่างรุนแรง

กลุ่มที่ต้องระวังและปรึกษาแพทย์ก่อน

• หญิงตั้งครรภ์ หรือวางแผนมีบุตร: ยาอาจเป็นอันตรายต่อทารก ฉลากยาแนะนำให้หยุดยาอย่างน้อย 2 เดือนก่อนวางแผนตั้งครรภ์

• คนที่เคยเป็นตับอ่อนอักเสบ หรือมีปัญหาถุงน้ำดี

• คนที่มีโรคไต โดยเฉพาะถ้ามีอาเจียนหรือท้องเสียบ่อย

• คนที่ใช้ยาเบาหวาน เช่น อินซูลิน เพราะอาจทำให้น้ำตาลต่ำ

• คนที่มีนัดผ่าตัดหรือดมยาสลบ ต้องแจ้งแพทย์

• คนที่ไม่ได้มีภาวะอ้วนหรือน้ำหนักเกิน ยาไม่ได้ทำมาเพื่อลดน้ำหนักเล็กน้อยเพื่อความสวยงาม

สัญญาณเตือนของยาปลอมหรือยาไม่ได้มาตรฐาน

สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยาของสหรัฐฯ (US FDA) เตือนว่าพบปัญหาเหล่านี้:

• ยาปลอม ที่ทำกล่องเลียนแบบของจริง

• ยาผสมเอง ที่ใช้สารคนละรูปแบบกับยาที่ได้รับอนุมัติ เช่น "semaglutide sodium" หรือ "semaglutide acetate"

• ฉีดผิดขนาด จากยาที่ต้องดูดและคำนวณเอง จนมีผู้ป่วยต้องเข้าโรงพยาบาล

• ขายราคาถูกผิดปกติ ไม่ต้องพบแพทย์ หรือเขียนว่า "ใช้เพื่อการวิจัยเท่านั้น"

• ยามาถึงในสภาพไม่เย็น ยาอาจเสื่อมแล้ว

วิธีเช็กยาในไทย (ง่ายมาก)

อย. แนะนำให้ตรวจสอบดังนี้:

• นำ เลขซีเรียลบนกล่องยา ไปกรอกที่เมนู "Track & Trace" บนเว็บไซต์ อย. (www.fda.moph.go.th)

• ถ้า ไม่พบข้อมูล หรือข้อมูลไม่ตรงกับกล่อง ให้หลีกเลี่ยงการใช้

• แจ้งผลิตภัณฑ์ที่น่าสงสัยได้ที่ สายด่วน อย. 1556 หรือแอป Oryor Smart ตลอด 24 ชั่วโมง

และที่สำคัญ: ตั้งแต่ 15 ก.ย. 2569 ยากลุ่มนี้ ต้องมีใบสั่งแพทย์ และจ่ายโดยเภสัชกรเท่านั้น ถ้ามีคนขายให้โดยไม่ถามอะไรเลย ให้ถือเป็นสัญญาณอันตราย

บทความนี้มีเพื่อให้ความรู้ทั่วไปเท่านั้น ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์ และไม่ใช่การโฆษณาขายยา ก่อนใช้ยาใด ๆ ควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกร

แหล่งอ้างอิง

• ฉลากยาเซมากลูไทด์ 2.4 มก. (DailyMed): ข้อห้ามใช้ คำเตือน และการตั้งครรภ์

• US FDA: FDA’s concerns with unapproved GLP-1 drugs used for weight loss

• แนวหน้า: อย. คุมเข้มปากกาลดน้ำหนัก เริ่ม 15 ก.ย. ต้องมีใบสั่งแพทย์ (14 ก.ย. 2569)